TOPRAK İŞLEME
Genç nar
bahçelerinde ilk yıllar derin toprak işleme aletleriyle iki yönlü sürüm
yapılır. Daha sonraki yıllarda iş genişliği az dar olan bahçe traktörleriyle
ve diskli tırmık rotovatör, kazayağı gibi toprağı yüzlek işleyen aletlerle
sürüm yapılabilir. Ağaç dipleri gerekirse el aletleriyle çapalanabilir.
Yabani ot kontrolünde istenirse ot öldürücü ilaçlarda kullanılabilir.
GÜBRELEME
Her türlü
gübrenin uygulanmasında toprağın fiziksel ve kimyasal yapısı ağacın durumu
iyi gözlenmeli, toprak ve yaprak analizi yaptırdıktan sonra gübre
uygulamasının yapılması en doğrusudur.Narlarında organik gübrenin gelişme,
verim ve kaliteye önemli ölçüde etkisi bulunmaktadır. Narlara verilecek
çiftlik gübresi iyi yanmış olmalı ve dekara 2-3 ton sonbahar-kış aylarında
bütün bahçeye kaplayacak şekilde verilmeli ve çapa ile toprağa
karıştırılmalıdır. Nar için yeşil gübreleme yapılması da yararlı sonuçlar
verir. Bunun için bakla, fiğ gibi bitkiler nar bahçesinin tamamına ekilir.
Ekimi yapılan bitkilerin çiçeklenme dönemlerinde bahçe sürülerek bitki
toprağa karıştırılır. Bu bitkilerin toprağı azotça zenginleştirmesi
bakımından da olumludur.
Azot nar için
önemli bir maddedir. Azotlu gübre sürgün gelişimi ve meyve büyümesini
etkiler. İlk yıllarda ağaç başına 50 - l00 gr saf azot (amonyum sülfat)
olarak (250 - 500 gr) verilmesi oldukça iyi sonuç vermektedir.Tam verime
geçtikten sonra bu miktar ağaç başına 200 - 300 gr (amonyum sülfat) olarak,
(1 - 1,5 kg) olmalıdır. Azotlu gübreler erken ilkbahar ve yaz aylarında
olmak üzere 2 dönem verilmektedir. Yukarıda belirtilen miktarın 2/3'ü mart
ayında 1/3'ü ise Haziran-Temmuz aylarında verilmelidir. Gübrelemeden sonra
ağaç hemen sulanmalı yada önce çapa ile toprağa karıştırılmalıdır. Fosforlu
gübreler ise narın çiçeklenme meyve tutumu ve kök gelişmesini etkiler.
Narların fosfor ihtiyacı tam verim çağında l00-200 gr saf fosfor (trible
süper fosfat) olarak yaklaşık (250 - 500 gr) olarak belirlenmiştir. Fosforlu
gübreler kış aylarında dal uçlarının ulaştığı bölgelerde 20 - 30 cm
derinlikte ağaç çevresinde açılan 4 - 6 adet çukura verilerek üzeri
kapatılır.
SULAMA
Nar
yetiştiriciliğinde yağışların yeterli olmadığı her dönemde sulama
zorunludur. Sulamanın
az ve sık yapılması gerekir. Genel olarak şubat - mart
aylarında odun gözlerinin sürmesinden eylül - ekim aylarında meyve oluşumuna
kadar sürekli olarak toprak nemi korunmalıdır. Özellikle odun gözlerinin
sürmesi çiçek tomurcuklarının oluşması,tohum bağlaması ve meyve gelişimi
dönemlerinde olmak üzere 3 dönemde yeterli toprak nemi mutlaka
sağlanmalıdır. Bahçenin toprak yapısına göre sulama aralığı 7-10 gün olmalı
Ancak yaz aylarında sulama sıklığı ve miktarı artırılmalıdır.
Meyvelerin
son olgunlaşma döneminde
hasattan 10-15 gün önce sulama kesilmelidir.
Sulamaya devam edildiği taktirde narlarda büyük sorun olan kabuk çatlamaları
görülür. Nar bahçelerinde genelde çanak usulü sulama uygulanır. Mümkün
ise modern sulama sistemlerinden olan damla sulama alttan sulama, sızdırma
usulü sulama sistemleri uygulanmalıdır. Bu sistemlerin ilk yatırım giderleri
fazladır. Uzun vadede ise işçiliksiz ekonomik az su kullanımı gibi büyük
faydalar sağlamaktadır.
BUDAMA
Şekil
budaması : İlk 2-3 yıl içinde ağaçlar verime yatmadan önce
yapılır. Dikimden sonra dipten çıkan kuvvetli 3-4 sürgün ana gövde olarak
seçilir ve tepeleri 50-60 cm kesilerek alçak taçlanmaları sağlanır. Ana
gövdelerden çıkan birinci ve ikinci dallarda da 2.-3. yıllarda tepe alma
yapılarak taç teşkili tamamlanır.
Verim
Budaması: Narlar genel olarak 2. ve 3. yıllardan itibaren meyve vermeye
başlarlar. Narlar verime yattıktan sonra meyve verecek dallarda uç alma
yapılmamalıdır. Bu dönemde seçilen 3, 4 gövde dışında çıkan dip sürgünlerin
sürekli olarak temizlenmesi sağlanmalıdır. Ayrıca taç kısmında görülen obur
dallar dipten kesilip, taç teşkili için gerekirse uç alınarak dallanması
sağlanmalıdır. Sık taç meydana gelmiş ise güneşlenme ve havalanmayı sağlamak
için genel bir seyreltme yapılmalıdır. Budamada zayıf kurumuş, hastalıklı
dallara öncelik verilmelidir.
Geliştirme Budaması: Narların verimlilik süreleri çeşitli şartlara
göre değişmekle birlikte ortalama 20 - 30 yaşlarına kadar sürer. Ancak
kök boğazından yeni çıkan sürgünlerle nar l00 yılı aşkın bir süre
verimliliğini sürdürebilir. Bu durumda yaşlı gövdeler dipten kesilerek
yeni sürgünlerin oluşumu teşvik edilir. Bu sürgünlerle aynı yollarla
yeni gövdeler teşkil edilerek ağaç gençleştirilir. İstenirse
gençleştirme işlemi her yıl her ağaçtan l-2 gövde kesilerek kademeli
olarak yapılır. Bu şekilde bahçeden kesintisiz olarak ürün alınması
mümkün olabilir.
Nar Üretimi...